24 april 2018

Het web in gevaar

“Behaviour modification empires” noemt Jaron Lanier de Techreuzen van deze tijd; en dan vooral Facebook en Google. Afgelopen zondag kwam hij ook aan het woord in de Tegenlicht uitzending “Verslaafd aan het algoritme”. Wat mij betreft uiterst interessant en daarmee een aanrader om terug te kijken. Vrij geïnterpreteerd en samengevat: social media op zich hebben geen inhoud – wij als gebruikers voeden het systeem. Aandacht en interesse als brandstof van – waarbij negatieve emoties zoals verontwaardiging, woede, aansprekender en winstgevender zijn dan positieve. Aandacht trekken en vasthouden van de gebruiker, teneinde meer advertenties te tonen, nieuws te tonen waarvan Facebook vindt dat het bij je past. En stelt Youtube films voor waarvan het algoritme vindt dat ze bij je passen. Of een reactie bij je oproepen, etc etc.

Nu zit ik zelf lekker in mijn hardloop-bubbel. Facebook algoritmes hebben dat al lang begrepen. Als je trouwens zelf wilt weten welke interesses Facebook van jou in kaart heeft gebracht – download eens je Facebook gegevens (onder instellingen). In het zip bestand wat je ontvangt, vind je bijvoorbeeld het mapje ‘Ads’. Daarin het bestandje ‘ads_interest.html’. Dubbelklik er eens op?

Ik kom er gunstig vanaf. ‘Ultralopen’, ‘Onderwijs’, ‘Trainen’, ‘Winschoten’ zijn enkele van de woorden die Facebook aan mij heeft toebedeeld. En dat is ook terug te vinden op ‘mijn’ tijdlijn. Door Facebook blijf ik lekker op de hoogte waar anderen voor trainen, wat andere lopers doen, plaatsjes van mooie wedstrijden en trainingslocaties. En dat is gewoon erg leuk.
Toch is er voor mij ook duidelijk een keerzijde. Ergens rond 1996 ‘bouwde’ ik mijn eerste website. Dat was natuurlijk een heel andere tijd (web 1.0). Maar ook een tijd waarin idealisme bestond ten aanzien van het Internet. Ergens in het afgelopen decennium lijkt het Internet opgeslokt door Techgiganten waarbij commerciële belangen de boventoon zijn gaan voeren. Tim Berners-Lee wordt gezien als grondlegger van het huiidge Internet zoals we het kennen. Afgelopen maart stelt hij onder meer: “What was once a rich selection of blogs and websites has been compressed under the powerful weight of a few dominant platforms. This concentration of power creates a new set of gatekeepers, allowing a handful of platforms to control which ideas and opinions are seen and shared.”, in een open brief getiteld “The web is under threat.”

Ik las een tijdje geleden over de door sommigen betitelde ‘hype’ van het verlaten van Facebook. Als ware het trendy je account op te zeggen. Vind ik te makkelijk gesteld. Als je de ontwikkeling van het Internet in de afgelopen decennia hebt gevolgd, dan kun je op zijn zachts gezegd niet ontkennen dat er het een en ander is veranderd. Er zit iets onder de keuze en dat is de verder toenemende macht van de Techreuzen te bepalen wat wij zien en daarmee het aanwezige vermogen tot beïnvloeding en manipulatie (voor eigen gewin). Natuurlijk moet iedereen hierin een eigen afweging maken. Maar jezelf de vraag stellen wat je ermee wilt is de start toch? Bekijk de TED talk van Jaron Lanier “How we need to remake the Internet” hier: https://www.ted.com/talks/jaron_lanier_how_we_need_to_remake_the_internet/discussion#t-645922